Biospeologija

Pećine istočne Srbije, pored izuzetne lepote, karakteriše i veliki broj reliktnih i endemičnih vrsta zglavkara, pre svega lažnih škorpija, insekata i stonoga. Na sam nastanak i razvoj bogate endemične kavernikolne (pećinske) faune istočne Srbije uticala je, pre svega, varijabilnost stare epigejske (nadzemne) faune, koja se tokom vremena polako povlačila u pećine usled nepovoljnih vremenskih prilika. Bitan udeo u visokom stepenu endemizma podzemnih staništa Kučajskih planina ima i kontinuitet kontinentalnih faza, koji je održan u ovoj oblasti još od Paleozoika.

Po broju endemičnih i reliktnih vrsta koje naseljavaju hipogejska staništa istočne Srbije, između ostalih, izdvajaju se lazne škorpije (Pseudoscorpiones). Gotovo sve pseudoskorpije podzemnih staništa istočne Srbije se nalaze na predloženoj listi strogo zaštićenih vrsta. Na području Grze, iz ovog reda, nađeni su pripadnici rodova Chthonius i Roncus. Ovo područje, pored endemičnih vrsta, karakterišu i endemični rodovi. Jedan od poznatijih endemičnih rodova pećina istočne Srbije je rod Serbosoma sa pet, do sada, opisanih vrsta stonoga. Svaka vrsta iz ovog roda je stenoendemična za odgovarajuću pećinu. Novu vrsta iz ovog roda pronađena je tokom terenskog istraživanja područja reke Grze 2008. godine u pećini na izvoru Radovanske reke.